Vragen stellen
Heel wat zorg- en hulpverleners ervaren moeilijkheden bij het stellen van vragen naar geweld, o.a.: tijdsgebrek, gebrek aan kennis, gebrek aan interesse in het onderwerp, de taal of culturele barrières en angst om de mensen te beledigen,...
Ook slachtoffers en plegers vinden het moeilijk om het geweld ter sprake te brengen, o.a. uit schaamte, verlegenheid, angst om hun partner te verliezen, angst voor wraak, angst voor het verliezen van het hoederecht over de kinderen, gebrek aan informatie over het bestaan van hulp, verlangen om het gezin bij elkaar te houden, angst voor de strafrechtelijke gevolgen, angst om uitgewezen te worden…
Meestal praten zij niet spontaan over het geweld en zoeken zij géén verdere hulp.
In tegenstelling tot wat men zou verwachten, hebben de meeste slachtoffers geen probleem met het vragen naar geweld. Sterker nog, heel vaak geven ze aan deze vragen kunnen helpen om het geweld te (h)erkennen. Vele slachtoffers zijn bereid om over het geweld te praten wanneer er expliciet naar gevraagd wordt. Deze bereidheid hangt echter af van heel wat factoren, o.a.: een veilige en ondersteunende omgeving, aanwezigheid van affiches en folders (vb. in de toiletten),...
Hoe?
Het is eerst en vooral belangrijk om op een respectvolle en niet-veroordelende manier met de patiënt om te gaan en zo een vertrouwelijke relatie op te bouwen. Bovendien moet je aanvaarden wat de patiënt aan jou wil toevertrouwen en wat niet.
Omwille van de veiligheid, is het cruciaal dat vragen naar geweld gesteld worden wanneer de patiënt alleen is, d.w.z. wanneer er geen enkele andere persoon ouder dan 2 jaar aanwezig is. In sommige gevallen kan er toegestaan worden dat er een professionele tolk (geen vriend of familie) aanwezig is indien de vertrouwelijkheid van het gesprek hier gegarandeerd wordt.
Er zijn verschillende manieren om vragen te stellen over geweld:
- Mondeling, rechtstreeks in contact met de persoon
- Bijvoorbeeld: "Sommige van mijn patiënten met deze symptomen (hoofdpijn, wonde, …) hebben problemen thuis, zou dat bij u het geval kunnen zijn?"
- Bijvoorbeeld: "De vorm van deze blauwe plek lijkt op een vuist, daarom vraag ik me af of u geslagen bent?"
- Bijvoorbeeld: "Ben je soms bang thuis of om naar huis te gaan?"
- Schriftelijk, via een vragenlijst die de patiënt invult
De verschillende manieren van vragen stellen hebben elk hun voor- en nadelen. Sommige patiënten en zorgverleners verkiezen een vragenlijst om de directe confrontatie te vermijden. Het is van groot belang dat iedere zorgverlener op zoek gaat naar de manier waar hij/zij zich het beste bij voelt.
